REG irashishikariza abaturarwanda kuyoboka ibicanwa bitangiza ibidukikije nka gazi n’amashanyarazi
Sosiyete y’u Rwanda ishinzwe ingufu (REG) irashishikariza abanyarwanda kuyoboka ibicanwa bitangiza ibidukikije nk’amashanyarazi na gazi hagamijwe gukumira ingaruka zituruka ku bicanwa biboneka habayeho gutema amashyamba kuko bigira ingaruka ku mihindagurikire y’ibihe ndetse no ku buzima bw’ababikoresha.
Binyuze mu ishami ryayo rishinzwe guteza imbere ibikorwaremezo by’amashanyarazi (EDCL), REG igaragaza ko ikoreshwa nabi ry’ingufu zituruka ku bimera riteza akaga kuko riteza iyangirika rikabije ry’ibidukikije by’umwihariko amashyamba bityo isi dutuyeho igahinduka ubutayu.
REG ikaba ihamagarira abaturarwanda gushyira imbaraga mu ngamba zo kubungabunga amashyamba ndetse no mu gihe bakoresheje ibikomoka ku bimera bagahitamo amashyiga adakoresha ibicanwa byinshi. Biracyagaragara ko mu gihugu cyacu, uburyo bukoreshwa mu guteka hakoreshejwe ingufu zituruka ku bimera aribwo bukoreshwa n’ingo nyinshi.
Oreste NIYONSABA, Umuyobozi w’agashami gashinzwe ibicanwa muri EDCL ((Social energies), atanga urugero ku igereranya bipimo ryakozwe, ryagaragaje ko gutwika amakara byangiza amashyamba inshuro zisaga 12 kurusha gukoresha inkwi mu guteka zivuye muri ayo mashyamba. Ibyo bivuze ko kugira ngo haboneke ikiro kimwe cy’amakara bisaba gutwika ibiro 12 by’ibiti.

Ati « Nubwo tuvuga ko itwikwa ry’amakara ryangiza amashyamba kurusha inkwi, gahunda ya Leta mu buryo burambye ni ukugabanya buhoro buhoro gukoresha ingufu zituruka ku bimera, zigasimburwa n’ingufu zindi zirushaho kutangiza ikirere harimo amashanyarazi na gazi’’.
Akomeza agira ati “Niyo mpamvu igihugu cyacu kirushaho gufata ingamba zihamye zo kongera ingano n’ubwiza bw’amashanyarazi na gazi byafasha umuturage kubibona no kubikoresha mu buryo bumworoheye.”
Kugira ngo hagabanuke ingufu zituruka ku bimera, ahubwo hashyirwe imbaraga ku zindi ngufu zabyunganira, leta irashishikariza abashoramari gushyira imbaraga mu bikorwa byo gushora imari mu zindi ngufu zatanga ibicangwa nka gazi, amashanyarazi, biyogazi, pelete na burikete,imisoro imwe yakuwe kubucuruzi bwa gazi n’ibikoresho bijyana nayo
Leta yashyizeho gahunda ya nkunganire ku mashyiga n’ibindi bikoresho bya gazi ari nako hanatangiye umushinga wo kubakira ibikoni, amwe mu mashuli yisumbuye ya Leta n’akorana na Leta kubw’amasezerano, bizakoresha amashanyarazi na gazi hagamijwe gushishikariza ibindi bigo kwitabira iyo gahunda. Ibigo bya Leta bisanzwe bifite abantu batekera hamwe byakanguriwe gukoresha gazi n’amashanyarazi.

Kugira ngo u Rwanda ruzagere ku ntego yo kugabanya umubare w’ingo zikenera guteka zikoresheje ingufu zibituruka kubimera, zikava kuri75% mu mwaka 2024 zikagera kuri 42% mu mwaka wa 2030, birasaba inzego zinyuranye ndetse na buri wese kumva ingaruka zituruka ku iyangizwa ry’amashyamba n’akamaro kayo, ndetse n’ibyiza byo gukoresha ibicanwa bisimbura inkwi n’amakara kandi bitangiza ibidukikije.
REG ishishikariza abagore kugira uruhare runini muri iyi gahunda yo gukoresha amashyiga asukuye n’ikoreshwa ry’ibicanwa bitangiza ibidukikije kuko harimo no kurengera ubuzima bw’abakoresha ibyo bicanwa bishobora kubatera indwara mu gihe batetse.
Mu zindi ngamba zafashwe kandi harimo gushyira imbaraga mu bushakashatsi no kugeza ku baturage amashyiga yujuje ubuziranenge kandi aberanye n’ibicanwa bitangiza ibidukikije.
Ubushakashatsi ku mibereho y’ingo bwakozwe n’ikigo k’igihugu k’ibarurishamibare 2025(EICV 2025), bwagaragaje ko 75% by’ingo mu Rwanda zikoresha inkwi, 18.8% batakesha amakara, 0.6 % zikoresha ibisigazwa by’imyaka bahinze mu gihe 5.4% batekesha gazi, amashanyarazi na biyogazi.
Mu mujyi wa Kigali, 23% bakoresha gazi, 59% bakoresha amakara, mu gihe 17% bakoresha inkwi.
